ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Η Σαουδική Αραβία προωθεί νέο οικονομικό μοντέλο

11:51 - 07.07.2016

Με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο.

 

Η νέα διοίκηση της Σαουδικής Αραβίας που προετοιμάζει ο πρίγκιπας, κ. Mohammed bin Salman, ευνοούμενος υιός του Βασιλιά Salman bin Abdulaziz, έχει αποπέμψει Υπουργούς που θεωρήθηκαν ανεπαρκείς ή ότι δεν συμβαδίζουν με τη νέα μεταρρυθμιστική πολιτική που θα ακολουθήσει η νέα διοίκηση της Σαουδικής Αραβίας. Ο πρίγκιπας Mohammed αναγνωρίζοντας ότι τα δημόσια οικονομικά της χώρας είναι μη βιώσιμα και ότι είναι απίθανο να αυξηθούν λόγω αύξησης της τιμής του πετρελαίου στο σύντομο μέλλον πήρε απόφαση να προωθήσει νέο οικονομικό μοντέλο γνωστό ως ``vision 2030΄΄. Το Vision 2030  στόχο έχει να αυξήσει τον ιδιωτικό τομέα από το 40% σήμερα στο 60% του ΑΕΠ μέχρι το 2030. Το σχέδιο προβλέπει τη μείωση στις δημόσιες δαπάνες, την ανάπτυξη της μη πετρελαϊκής οικονομίας και τον περιορισμό της εξάρτησης του πληθυσμού από τις κοινωνικές παροχές και τις επιδοτήσεις. Έτσι η αύξηση των επενδύσεων του ιδιωτικού τομέα και η δημιουργία εργασιών είναι βασικά στοιχεία του προγράμματος. Με στόχο τη στήριξη του προγράμματος αυτού ο Βασιλιάς, κ. Salman  bin  Abdulaziz έχει ανακοινώσει μια  ευρείας κλίμακας αναδιοργάνωση της κυβέρνησης.  Αναφέρεται ότι από τα πιο γνωστά ονόματα στο βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας που έχουν αποπεμφθεί το πιο σημαντικό είναι του κ. Ali al- Naimi, Υπουργό πετρελαίου από το 1995, έναν άνθρωπο που κάποτε μπορούσε να επηρεάσει τις αγορές με μια δήλωση. Σε αντικατάσταση του κ. Ali al- Naimi μαζί με νεαρούς τεχνοκράτες σε άλλα τμήματα έχει διοριστεί ο κ. Khaklid Αl-Falih, πρόεδρος της πετρελαϊκής εταιρείας Saudi Aramco.  Τον περασμένο Μάιο, ο κ. Khaklid al-Falih μετακινήθηκε από το Υπουργείο Υγείας στο Υπουργείο, το οποίο ήταν γνωστό ως το Υπουργείο πετρελαίου, και το οποίο τώρα έχει μετονομαστεί σε Υπουργείο Ενέργειας Βιομηχανίας και Μεταλλευτικών Πόρων. Αυτό του δίνει τη δυνατότητα να επιβλέπει το φιλόδοξο πρόγραμμα του πρίγκιπα Mohammed και να προωθήσει την οικονομία πέραν της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Ειδικά αναμένεται να παίξει σημαντικό ρόλο στην προώθηση των σχεδίων του πρίγκιπα Mohammed για να ιδιωτικοποιήσει ένα ποσοστό της Saudi Aramco, πράγμα που θα βοηθήσει στη χρηματοδότηση του σχεδίου για τη δημιουργία $2 τρις στο Δημόσιο Ταμείο Επενδύσεων που θα επιταχύνει την απεξάρτηση της χώρας από το πετρέλαιο μέχρι το 2030.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη μετοχοποίηση της  εταιρείας Saudi Aramco και στη συνέχεια τη διάθεση 5% του μετοχικού κεφαλαίου. Ο νέος Υπουργός πετρελαίου έχει ταυτόσημες απόψεις με τον πρίγκιπα Mohammed και πιστεύει ότι η καλύτερη στρατηγική είναι η διατήρηση ψηλής παραγωγής σε μια βιομηχανία που αντιμετωπίζει ανταγωνισμό από μη συμβατικές πηγές, όπως είναι το σχιστολιθικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Παράλληλα, αναφέρεται ότι ο πρίγκιπας Mohammed  έχει ήδη αναφέρει ότι είναι αποφασισμένος να χρησιμοποιήσει το πετρέλαιο ως πολιτικό όπλο και έδωσε ένδειξη ότι εύκολα μπορεί να επιταχύνει την παραγωγή σε πάνω από 11εκ. βαρέλια την ημέρα ενόσω το γειτονικό Ιράν προσπαθεί να ανακτήσει το μερίδιο της αγοράς μετά από χρόνια κυρώσεων. Παράλληλα, ο πρίγκιπας Mohammed τόνισε ότι τώρα υπάρχει κίνητρο να παράγεται περισσότερο πετρέλαιο με στόχο την αύξηση των εσόδων για να βοηθήσει στη μετάβαση σε μια μετά-πετρελαϊκή οικονομία.

Η πτώση των τιμών του πετρελαίου στο παρελθόν οδηγούσε σε σχεδία μεταρρυθμίσεων, αλλά τελικά εγκαταλείπονταν όταν οι τιμές αυξάνονταν. Εκείνο που καθιστά τα τελευταία σχέδια της Σαουδικής Αραβίας αξιόπιστα είναι η αναγνώριση των διαθρωτικών αλλαγών στην πετρελαϊκή βιομηχανία. Οι προβλέψεις είναι ότι είναι απίθανο οι τιμές του πετρελαίου να αυξηθούν ακόμη και σε σημείο που οι κυβερνήσεις να καλύπτουν τις δημόσιες δαπάνες τους. Αναφέρεται ότι η Σαουδική Αραβία είναι η τρίτη μεγαλύτερη αγορά όπλων στον κόσμο και ο πρίγκιπας Mohammed επιθυμεί όπως αυξήσει την ντόπια παραγωγή όπλων από το 2% τώρα στο 50% μέχρι το 2030. 
Τα οικονομικά της Σαουδικής Αραβίας έχουν υποστεί καθίζηση από τότε που μειώθηκαν οι τιμές του πετρελαίου το 2014. 

Η πτώση της τιμής του πετρελαίου από $115 το βαρέλι στα $27 τον περασμένο Ιανουαρίου οδήγησε στη μείωση του προϋπολογισμού και τη μείωση επιχορηγήσεων ενέργειας με στόχο τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος που ανήλθε στα $98 δις στο τέλος του 2015. Ακόμη και με τις σημερινές τιμές των $50 το βαρέλι δεν υπάρχει σημαντική ανακούφιση. Στόχος τώρα είναι η απεξάρτηση από το πετρέλαιο και η αύξηση των επενδύσεων από τη μεταλλευτική βιομηχανία, στη μεταποιητική βιομηχανία, στον τουρισμό. Στόχος είναι επίσης η προώθηση βιομηχανιών από τη ναυτιλία, την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, τις κατασκευές, την τεχνολογία της πληροφορικής και τις μεταφορές. 

Με επικεφαλή τον κ. Al Falih στο βασικό Υπουργείο πετρελαίου και μεταλλευτικών πόρων έχει δοθεί και το χαρτοφυλάκιο της βιομηχανίας. Η κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας ελπίζει ότι η βιομηχανική ανάπτυξη ειδικά η επέκταση της μεταποιητικής βιομηχανίας  που αποτελεί το ¼ της μη πετρελαϊκής δραστηριότητας θα βοηθήσει τον ιδιωτικό τομέα να αυξηθεί από το 45%  του ΑΕΠ στο 60% και να μειώσει την ανεργία από το 11,6% στο 7%.  Η βιομηχανική παραγωγή είναι συγκεντρωμένη στην ανατολική  πετρελαϊκή περιοχή και ασχολείται με την μεταποίηση των χημικών και πετρελαϊκών προϊόντων.  Το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Επενδύσεων έχει αναδιαρθρωθεί και έχασε το πορτοφολίο της βιομηχανίας το οποίο τώρα αποτελεί μέρος του νέου υπέρ Υπουργείου Ενέργειας. 

Ως διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας έχει διοριστεί ο κ. Ahmed al-Knolifey. Ο ρόλος όμως της Κεντρικής Τράπεζας ως θεματοφύλακας των assets της χώρας θα αλλάξει με τη μεταφορά τους στο Δημόσιο Ταμείο Επενδύσεων. Αναφέρεται ότι το Ταμείο Δημοσίων Επενδύσεων συστάθηκε το 1971 για να κατέχει μερίδια στις ντόπιες εταιρείες σε μια προσπάθεια ανάπτυξης της οικονομίας. Τώρα δε θα αναλάβει και την ιδιοκτησία της πετρελαϊκής εταιρείας Saudi Aramco για να καταστεί ένα κρατικό ταμείο ύψους $2 τρις. Τα αποθέματα της Κεντρικής Τράπεζας έχουν μειωθεί κατά $580 κατά το 2015 και μειώνονται με ρυθμό $10 δις τον μήνα για να χρηματοδοτείται το δημοσιονομικό έλλειμμα που κατά το 2016 προβλέπεται να φθάσει το 19,5% του ΑΕΠ. Το Δημόσιο Ταμείο Επενδύσεων θα χειρίζεται σημαντικά assets όπως είναι η Saudi Aramco που θα ενταχθεί στο χαρτοφυλάκιο των κρατικών assets όπως είναι και το μεγάλο συγκρότημα πετροχημικών προϊόντων  Saudi Basic Industries corp.

 


ΕΝΘΕΤΑ
1.    Ο πρίγκιπας Mohammed, δηλώνει ότι δεν γνωρίζει πολλά για τις τιμές του πετρελαίου γιατί ο στόχος του είναι να προχωρήσει πέραν της πετρελαϊκής βιομηχανίας.

2.    Στόχος τώρα είναι η απεξάρτηση από το πετρέλαιο και η αύξηση των επενδύσεων στη μεταλλευτική βιομηχανία, την μεταποιητική βιομηχανία, τον τουρισμό και άλλες βιομηχανίες.

 3. Ο πρίγκιπας Mohammed τόνισε ότι τώρα υπάρχει κίνητρο να παράγεται περισσότερο πετρέλαιο με στόχο την αύξηση των εσόδων για να βοηθήσει στην μετάβαση σε μιαν μετά-πετρελαϊκή οικονομία.

4. Οι προβλέψεις είναι ότι είναι απίθανο οι τιμές του πετρελαίου να αυξηθούν ακόμη και σε σημείο που οι κυβερνήσεις να καλύπτουν τις δημόσιες δαπάνες τους.