ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Ευρωπαϊκή Ένωση: Βασιλικότεροι του Βασιλέως

08:36 - 15.06.2016

«Ακόμη και οι καθαρίστριες του Ευρωκοινοβουλίου πληρώνουν περισσότερο φόρο από την Google”.

Τα πιο πάνω λόγια ανήκουν στον ευρωβουλευτή Φάμπιο Ντε Μάσι και σίγουρα σκοπός του δεν ήταν να εκθειάσει το πόσο καλά αμείβονται οι καθαρίστριες στο Ευρωκοινοβούλιο. Είναι όμως αρκούντως ενδεικτικά της πίεσης που νιώθουν οι πολιτικοί ανά το παγκόσμιο από τη βάση των ψηφοφόρων τους και το ευρύ κοινό κατ’ επέκταση για να αποδοθεί «δικαιοσύνη» και να πληρώσουν επιτέλους οι πολυεθνικές εταιρείες το δίκαιο μερίδιο φορολογίας που τους αντιστοιχεί, όπως εμφατικά δηλώνουν σε κάθε ευκαιρία που τους δίνεται.


Ας πιάσουμε τα πράγματα  όμως από την αρχή και τη διεθνή κατακραυγή που δίκαια δημιουργήθηκε όταν μεσούρανα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, είδαν τον τύπο δημοσιεύματα ότι κολοσσιαίων διαστάσεων πολυεθνικές εταιρείες κατάφεραν να πληρώσουν φορολογίες κατά πολύ χαμηλότερες από αυτές που κανονικά θα έπρεπε να είχαν πληρωθεί στις χώρες που δραστηριοποιούνται. 


Ως εκ τούτου, εύλογα μπορεί κάποιος να διερωτηθεί τότε, γιατί οι κυβερνήσεις των χωρών που «εξαπατήθηκαν» δεν σέρνουν τις εταιρείες αυτές στο δικαστήριο για να πληρώσουν τις φορολογίες που κανονικά θα έπρεπε να είχαν πληρώσει εξαρχής και για να παραδειγματιστούν και οι υπόλοιποι, επιπλέον τόκους, πρόστιμα και όποιες άλλες ζημιές τυχόν να επιδικαστούν από το δικαστήριο. 


Η απάντηση είναι γνωστή.  Επειδή οι πιο πάνω εταιρείες χρησιμοποίησαν καθόλα νόμιμα μέσα και ευέλικτους φορολογικούς σχεδιασμούς οι οποίοι αν και ήταν μέσα στο γράμμα του νόμου, όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος, δεν ήταν μέσα στο πνεύμα του. 


Αν όμως κάτι φταίει για το πιο πάνω αποτέλεσμα κατά τη δική μου γνώμη, σίγουρα δεν είναι το γεγονός ότι οι εταιρείες εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρο αυτή τη δυνατότητα που τους παρέχει το νομοθετικό πλαίσιο, αλλά το ίδιο το νομοθετικό πλαίσιο που το επιτρέπει. 


Φτάνουμε έτσι αισίως στο 2013 και στο εγχείρημα του ΟΟΣΑ να βάλει ένα τέρμα στα πιο πάνω παρουσιάζοντας ένα σχέδιο δράσης 15 σημείων, γνωστό ευρέως ως BEPS (Base Erosion Profit Shifting), το οποίο σκοπό έχει να εκσυγχρονίσει ένα πεπαλαιωμένο φορολογικό σύστημα και να ταυτίσει το γράμμα του νόμου με το πνεύμα του, δημιουργώντας έτσι ένα πιο «δίκαιο και ηθικό» φορολογικό πλαίσιο. 


Η πολιτική στήριξη (G20) στο εγχείρημα αυτό του ΟΟΣΑ ήταν άμεση, καθολική και χωρίς προηγούμενο.  Το σχέδιο υιοθετείται αμέσως ομόφωνα και οποιαδήποτε φωνή, η οποία δεν ταυτίζεται πλήρως με όλα τα σημεία δράσης, λίγο πολύ θεωρείται ως αιρετική και βλάσφημη. Το BEPS θεωρείται το άγιο δισκοπότηρο από το οποίο όλες οι χώρες θα πρέπει να πιούν και  να εξαγνιστούν, μαζί και το φορολογικό τους σύστημα. 


Η Κύπρος πολύ σωστά υιοθετεί και στηρίζει απόλυτα το σχέδιο αυτό δράσης του ΟΟΣΑ και προς έκπληξη φίλων και εχθρών, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των χωρών που το ασπάζονται και δεσμεύονται να το εφαρμόσουν.  


Ως εδώ όλα καλά. Οι προσπάθειες που καταβάλλονται όμως εδώ και λίγους μήνες από την ΕΕ ώστε να παρουσιαστούν βασιλικότεροι του βασιλέως και να επιβάλουν φορολογικά μέτρα και πρόνοιες πολύ πιο επαχθή και ετεροβαρή από αυτά που έχουν μόλις πρόσφατα υιοθετηθεί από τον ΟΟΣΑ και τα οποία έχει ασπαστεί στο σύνολο τους, όχι μόνο θα ενεργήσουν αποτρεπτικά στο να εγκατασταθούν καινούριες εταιρείες στην ΕΕ, θα θέσουν και τις υφιστάμενες σε μειονεκτικότερη θέση έναντι των υπολοίπων. 


Τα μέτρα αυτά τα οποία και προωθούνται υπό τη μορφή ευρωπαϊκής οδηγίας ώστε να είναι δεσμευτικά για όλα τα ΚΜ, δεν λαμβάνουν υπόψιν τους τις θεμελιώδεις διαφορές σε υποδομές μεταξύ των ΚΜ, και αν υιοθετηθούν (επιβληθούν καλύτερα) θα εξαφανίσουν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα των μικρότερων ΚΜ (όπως η Κύπρος), τα οποία στερούνται λόγω μεγέθους και πληθυσμού, βαριάς βιομηχανίας, αναπτυγμένων αγορών και χρηματιστηρίων μεταξύ άλλων, παράγοντες οι οποίοι αποτελούν από μόνοι τους πόλο έλξης για επενδυτές, ανεξαρτήτως φορολογικού πλαισίου. 


Έχουμε εκφράσει δημόσια και με απτά παραδείγματα τη στήριξη μας σαν χώρα στην προώθηση των αρχών της εταιρικής διαφάνειας, της πάταξης του φαινομένου της φοροδιαφυγής και του αθέμιτου φορολογικού ανταγωνισμού. Αυτό όμως που επιχειρείται στην προτεινόμενη ευρωπαϊκή οδηγία υπό τον μανδύα ενός «δίκαιου και ηθικού» φορολογικού συστήματος εντός της ΕΕ είναι αδιαμφισβήτητα μια συγκαλυμμένη προσπάθεια καταπάτησης των κυρίαρχων δικαιωμάτων των μικρότερων κρατών της ΕΕ και η οικονομική υποταγή και εξάρτηση τους στα πιο δυνατά και αναπτυγμένα.