ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Υπηρεσίες διακανονισμού ζημιών που παρέχονται από τρίτους προς ασφαλιστικές επιχειρήσεις στο όνομα και για λογαριασμό του ασφαλιστή

05:25 - 19.04.2016

Υποχρέωση απόδοσης ΦΠΑ επί της αντιπαροχής που λαμβάνεται

Σε πρόσφατη απόφασή του που δημοσιεύτηκε στις 17 Μαρτίου 2016 (υπόθεση C-40/15) το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων προσδιόρισε τα κριτήρια που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη προκειμένου για την ορθή ερμηνεία του άρθρου 135 §1α της Κοινοτικής Οδηγίας περί ΦΠΑ σε ό,τι αφορά την εξαίρεση για σκοπούς ΦΠΑ των συναφών προς τις ασφαλιστικές και αντασφαλιστικές εργασίες υπηρεσιών που πραγματοποιούνται από μεσίτες ασφαλίσεων και ασφαλιστικούς πράκτορες (Το αντίστοιχο άρθρο στην Κυπριακή περί ΦΠΑ Νομοθεσία βρίσκεται στον πίνακα Β του έβδομου παραρτήματος). 


Η σπουδαιότητα της εν λόγω απόφασης έγκειται στο γεγονός ότι πλέον καθορίζεται με σαφήνεια η  ερμηνεία του όρου «συναφείς» προς ασφαλιστικές εργασίες υπηρεσίες, ο οποίος λόγω της ευρείας διατύπωσής του, καλύπτει διάφορες βοηθητικές εργασίες στα πλαίσια πραγματοποίησης ασφαλιστικών εργασιών. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η αρχή της στενής ερμηνείας των παρεκκλίσεων από το γενικό σύστημα ΦΠΑ, όπως οι απαλλαγές που προβλέπονται στο άρθρο 135 §1α της Κοινοτικής Οδηγίας περί ΦΠΑ.  


Παροχή ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών υπηρεσιών 


Σε σχέση με τους παρόχους ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών υπηρεσιών το Δικαστήριο επανέλαβε την ανάγκη ύπαρξης συμβατικής δέσμευσης με τον εκάστοτε ασφαλισμένο, αναλαμβάνοντας ταυτόχρονα, έναντι της προηγούμενης καταβολής ασφαλίστρου, την κάλυψη του κινδύνου σε περίπτωση που αυτός προκύψει.  


Υπό τις ίδιες προϋποθέσεις το Δικαστήριο διευκρίνισε ακόμα ότι ο όρος «ασφαλιστικές εργασίες» δεν περιορίζεται μόνο στις εργασίες που πραγματοποιούνται από τους ίδιους τους ασφαλιστές, αλλά περιλαμβάνει την παροχή ασφαλιστικής καλύψεως και από υποκείμενα στον φόρο πρόσωπα που, ενώ δεν είναι τα ίδια ασφαλιστές, εντούτοις, στα πλαίσια συλλογικής ασφαλίσεως, παρέχουν στους πελάτες τους μια τέτοια κάλυψη χρησιμοποιώντας τις υπηρεσίες ασφαλιστή που αναλαμβάνει τον ασφαλισμένο κίνδυνο. 


Παροχή συναφών με ασφαλιστικές εργασίες υπηρεσιών από μεσίτες ασφαλίσεων και ασφαλιστικούς πράκτορες 


Αναφορικά με τις εν λόγω υπηρεσίες το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάνθηκε ότι δεν έχει αποφασιστική σημασία η ιδιότητα του παροχέα των συναφών υπηρεσιών ως μεσίτη ασφαλίσεων ή ασφαλιστικού πράκτορα. Αντίθετα, για να εξαιρούνται του ΦΠΑ προαπαιτείται όπως ο παρέχων τις υπηρεσίες αυτές (α) σχετίζεται τόσο με τον ασφαλιστή όσο και με τον εκάστοτε ασφαλισμένο και ταυτόχρονα (β) καλύπτει ουσιώδεις πτυχές των καθηκόντων του ασφαλιστικού πράκτορα, όπως π.χ. το να αναζητεί δυνητικούς πελάτες και να τους φέρνει σε επαφή με τον ασφαλιστή. Εν απουσία οποιωνδήποτε εκ των δύο αυτών βασικών προϋποθέσεων, που θα πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά, οι παρεχόμενες υπηρεσίες θα υπόκεινται σε ΦΠΑ του κανονικού συντελεστή, ακόμα και εάν συγκαταλέγονται μεταξύ των αναγκαίων μερών για την παροχή ασφαλιστικών εργασιών. 


Σύμφωνα λοιπόν με την ανάλυση του προηγήθηκε, θέση του Δικαστηρίου είναι ότι συγκεκριμένες υπηρεσίες διακανονισμού ζημιών που παρέχονται από τρίτα πρόσωπα, δυνάμει εντολής, στο όνομα και για λογαριασμό ασφαλιστικών επιχειρήσεων, δε συνιστούν εξαιρούμενες για σκοπούς ΦΠΑ συναφείς με ασφαλιστικές εργασίες υπηρεσίες, όταν δεν ικανοποιούνται οι δύο προϋποθέσεις που προαναφέρθηκαν. Οι υπηρεσίες διακανονισμού ζημιών που δεν εξαιρούνται για σκοπούς ΦΠΑ περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων τις ακόλουθες εργασίες:

(1) παραλαβή των δηλώσεων ζημίας και καταγραφή των ζημιών,

(2) επιθεώρηση του οικείου αγαθού και του τόπου επελεύσεως του ασφαλιστικού κινδύνου, κατάρτιση των αποδεικτικών εγγράφων και πραγματοποίηση των αναγκαίων ενεργειών για προσδιορισμό της ευθύνης, του ύψους της ζημίας και της οφειλόμενης αποζημιώσεως στο δικαιούχο της ασφαλίσεως,

(3) εξέταση των συλλεγέντων αποδεικτικών εγγράφων και λήψη αποφάσεων επί της ουσίας,

(4) κατάρτιση τεχνικών και τυχόν πρόσθετων εκθέσεων,

(5) λήψη φωτογραφικού υλικού για την αποτύπωση της εκτάσεως της ζημίας,

(6) αποστολή στον δικαιούχο της σύμβασης ασφαλίσεως πληροφοριών σχετικά με το διακανονισμό της ζημίας και τα δικαιώματά του, κλπ.


Εισήγησή μας προς όλους όσους εμπλέκονται στην παροχή υπηρεσιών συναφών προς ασφαλιστικές εργασίες είναι η προσεκτική μελέτη της απόφασης του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στην υπόθεση C-40/15 και η λήψη των απαραίτητων κατευθυντήριων γραμμών από τους φορολογικούς τους συμβούλους.


Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Χάρη Χαραλάμπους, Διοικητικό Σύμβουλο, KPMG Ltd, στο τηλέφωνο 22209260 ή στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected] Η Ειρήνη Λαγού Μούντη είναι Senior Manager, KPMG Ltd ([email protected])
Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις και γνώμες της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.  


Η επωνυμία  της KPMG και το λογότυπο της KPMG είναι εγγεγραμμένα εμπορικά σήματα της KPMG International Cooperative, Ελβετικού Οργανισμού.